Chuyên đề xem vảy gà kỳ 3: vảy phủ địa, con vảy nằm dưới cựa sát gốc ngón

Hai kỳ trước anh em đã có án thiên và án vân — cùng một con vảy lớn, chỉ khác nhau đúng một hàng. Kỳ này là bậc cuối của cái thang đó: phủ địa. Có đủ ba con thì mới thấy được cách người xưa đặt tên, và mới hiểu vì sao dời chỗ một con vảy là đổi hẳn giá con gà.

Thang ba bậc: thiên – vân – địa

Tên gọi nói ra vị trí, không cần học thuộc gì thêm:

• Thiên — che trời. Cao nhất, sát ngay gối. Đó là án thiên.
• Vân — che mây. Mây thấp hơn trời một bậc, nên lùi xuống cách gối một hàng. Đó là án vân.
• Địa — che đất. Thấp nhất, nằm dưới cựa, sát chỗ cán toẽ ra thành ngón. Đó là phủ địa.

Phủ là che, địa là đất. Con vảy gần mặt đất nhất thì gọi là che đất — đơn giản vậy thôi.

Ba điều kiện, thiếu một là không gọi tên được

Một: phải là MỘT vảy, và phải LỚN. Đây là vảy hàng thành với hàng quách nhập lại thành một con, nên nó dài gần gấp đôi vảy thường, nhìn vào nổi hẳn lên. Hai vảy thường nằm sát nhau trông như một thì không tính.

Hai: phải nằm DƯỚI cựa. Không phải ngang cựa, không phải quanh cựa. Vảy lớn đóng ở vùng quanh cựa đã có tên riêng là vấn cán — tên khác, giá cũng khác.

Ba: phải xuống sát gốc ngón. Càng xuống thấp, càng sát chỗ bàn chân toẽ ra thì càng đúng nghĩa phủ địa. Nằm lưng chừng cán thì khó gọi tên cho chắc.

Chỗ tài liệu nói vênh nhau — nói thật cho anh em biết

Trong ba con vảy của loạt bài này, phủ địa là con các nguồn mô tả khác nhau nhiều nhất. Dòng tài liệu cũ nói gọn: hình dáng giống án thiên, đóng dưới cựa, sát đầu bốn ngón. Dòng viết sau thì tả rộng hơn, có bài coi nó là một mảng vảy phủ kín phần dưới bàn chân, có bài lại đẩy nó lên gần chậu.

Chỗ hay lẫn nhất: tam tài phủ địa là BA vảy lớn liền nhau không đứt đoạn ở vùng thấp đó, chứ không phải một vảy. Một vảy thì chỉ là phủ địa thôi. Đừng gộp hai cái làm một.

Lời khuyên vẫn như hai kỳ trước: khỏi mất thì giờ cãi tên. Ra trường gà cứ chỉ tay vào chân con gà mà nói “vảy lớn này nằm dưới cựa, sát gốc ngón” — nói vậy không ai hiểu sai được. Tên gọi là chuyện vùng miền, vị trí mới là chuyện thật.

Người xưa nói gì về con gà có phủ địa

Chỗ này thì các nguồn lại giống nhau đến lạ: gà tinh nhanh khi chinh chiến, xoay trở lẹ; cựa địch khó xuyên thấu, ý nói nó né đòn giỏi nên ít ăn cựa vào chỗ hiểm; biết chờ thời, thấy sơ hở mới vào đòn chứ không đánh bừa.

Cùng một họ tính nết với án thiên và án vân — không phải loại ăn nhau bằng một đòn sấm sét, mà là loại đánh có kiểm soát, giữ mình trước rồi mới tính chuyện ăn người.

Hai trường hợp các tài liệu đều xếp vào hàng quý kê: song phủ địa — cả hai chân đều có; và tứ trực — một chân án thiên, chân kia phủ địa, đủ cả trời lẫn đất. Nhớ nguyên tắc chung: vảy quý phải đóng cân đối hai bên mới tính đủ, một chân có một chân không thì cân nhắc lại chứ đừng mừng vội.

Mấy điều có ích khi cầm gà xem thật

Lau sạch chân trước đã. Vùng dưới cựa sát ngón là chỗ bẩn nhất trên cả cái chân, dính đất thì nhìn vảy nào cũng ra vảy to.

Lấy cựa làm mốc trước, rồi mới tìm vảy. Làm ngược lại thì rất dễ thấy vảy to là gọi tên bừa.

Soi nghiêng ánh sáng, đừng soi thẳng. Nghiêng đèn thì chân vảy mới nổi, lúc đó mới biết đó là một vảy liền hay hai vảy thường nằm sát nhau. Đây vẫn là cái bẫy lớn nhất của cả ba con vảy trong loạt bài.

Xem lúc gà đứng tự nhiên trên mặt phẳng. Nhấc chân lên hay bẻ gập là xô cả hàng vảy — mà vùng gần ngón xô mạnh hơn vùng trên cán nhiều.

Vảy là kinh nghiệm hàng trăm năm của người nuôi gà, đáng học, nhưng không phải lá bùa. Một con gà hay là tổng của dòng giống, cách nuôi, cách tập, thế đòn và cả cái duyên hôm đó. Vảy giúp mình chọn nhanh hơn khi đứng trước hai ba con na ná nhau, chứ không thay được việc xem con gà đá thật.

Bài gốc đầy đủ hơn, có hình minh hoạ vị trí con vảy, tôi để ở đây: Chuyên đề xem vảy gà kỳ 3: vảy phủ địa, con vảy đóng dưới cựa sát gốc ngón. Cả chuỗi chuyên đề xem vảy gà cùng các trận đá gà Campuchia xem lại được, anh em ghé CuLu39.

Anh em muốn nhận thông báo trận mới và bài mới sớm nhất thì vào nhóm Telegram của tụi tôi: https://t.me/+g6orpvZAbbtkNDMx